Các quy trình tốt nhất cho việc chuẩn bị răng để trám composite

Quy trình tốt nhất để chuẩn bị răng trám composite là gì?

Làm chủ kỹ thuật chuẩn bị răng trám composite với các phương pháp đã được chứng minh và dựa trên nghiên cứu khoa học. Bác sĩ Gordon Christensen trình bày các kỹ thuật khử khuẩn, giảm ê buốt và xử trí tủy hiệu quả nhằm đảm bảo miếng trám nhựa composite bền chắc, thoải mái cho bệnh nhân trong tất cả các phân loại G. V. Black.

Gordon J. Christensen, DDS, PhD, MSD
Ngày 6 tháng 12 năm 2025
Thời gian đọc: 6 phút

Điểm nổi bật chính

Quy trình từng bước đã được kiểm chứng cho chuẩn bị răng trám composite trong tất cả các phân loại G. V. Black
Cách đạt được khử khuẩn và giảm nhạy cảm răng hiệu quả bằng dung dịch chứa glutaraldehyde
Hướng dẫn lâm sàng xử trí sâu răng sâu và lộ tủy bằng các kỹ thuật che tủy gián tiếp và trực tiếp
Hàng tháng, bác sĩ Gordon Christensen trả lời một câu hỏi của độc giả liên quan đến thực hành nha khoa hằng ngày.

Hỏi:
Tôi đã tham gia nhiều khóa CE về composite và đã thực hiện hàng trăm ca phục hồi, nhưng tôi thường nghe nói về các trình tự và kỹ thuật khác nhau được khuyến nghị cho những xoang trám có độ sâu khác nhau. Vậy đâu là quy trình chuẩn bị răng trám composite được ưu tiên để vừa khử khuẩn răng vừa giảm ê buốt, và liệu quy trình này có giống nhau cho các phân loại G. V. Black khác nhau cũng như các mức độ sâu răng khác nhau hay không?

Đáp:
Có rất nhiều kỹ thuật khác nhau liên quan đến trình tự các bước và vật liệu được sử dụng trong chuẩn bị răng trám composite nhựa. Phần lớn các kỹ thuật này khá tương đồng và có thể áp dụng hiệu quả cho tất cả các phân loại G. V. Black. Tổ chức Clinicians Report Foundation (CR) đã nghiên cứu quy trình này cùng các vật liệu cần thiết trong gần 50 năm qua.

Dưới đây là các bước lâm sàng, ví dụ về vật liệu đã được chứng minh hiệu quả, cùng với cơ sở khoa học cho từng bước, được trình bày theo trình tự thời gian. Các quy trình thành công này đã được nghiên cứu lặp đi lặp lại, và các video minh họa cách sử dụng sẽ được đề cập ở phần sau của bài viết. Ngoài ra, còn rất nhiều nhãn hiệu vật liệu và quy trình khác cũng có thể sử dụng. Các sản phẩm được nêu chỉ đại diện cho một số vật liệu đã được chứng minh hiệu quả.

Bước 1: Gây tê

Articaine 4% với epinephrine tỉ lệ 1:100.000 là thuốc tê tại chỗ được sử dụng phổ biến nhất trong nha khoa. Với điều kiện bệnh nhân không có chống chỉ định với thuốc co mạch hoặc articaine, đây là loại thuốc tê có hiệu quả rất cao.

Articaine cho hiệu quả gây tê tốt hơn lidocaine. Thông thường, chỉ cần sử dụng khoảng nửa ống thuốc, tiêm thấm qua kim 30 gauge là đủ.

Tuy nhiên, nếu bệnh nhân từng gặp khó khăn trong việc đạt được hiệu quả gây tê, một số bác sĩ có thể ưu tiên gây tê dẫn truyền thay vì gây tê thấm.

Việc đệm thuốc tê bằng sodium bicarbonate ngày càng trở nên phổ biến trong nha khoa và đã được sử dụng nhiều năm trong các lĩnh vực y khoa khác. Phương pháp này đã được chứng minh hiệu quả và cho phép điều trị gần như không đau ngay sau khi tiêm.

Hai sản phẩm được sử dụng phổ biến là Onset của Onpharma và Buffer Pro của Septodont.

Khi sử dụng thuốc tê đã được đệm, thông thường chỉ cần chờ khoảng một phút trước khi bắt đầu điều trị.

Bước 2: Chuẩn bị xoang trám

Các quy trình sau đây được đề xuất cho tất cả các chỉ định sử dụng composite nhựa. Mũi khoan phổ biến nhất cho phục hồi loại I và II ban đầu là mũi #330 cho bề rộng eo của răng hàm lớn và mũi #329 cho bề rộng eo của răng hàm nhỏ, hoặc các mũi kim cương có kích thước và hình dạng tương tự.

Hình 1:
Tổn thương sâu răng trên lâm sàng thường lớn hơn hình ảnh thể hiện trước khi phục hồi, nhưng việc phục hồi các tổn thương nhỏ như thế này là lý tưởng. Nghiên cứu cho thấy các miếng trám nhỏ có tuổi thọ dài hơn đáng kể so với các miếng trám lớn, giúp tiết kiệm thời gian điều trị, bảo tồn độ bền của răng và kéo dài tuổi thọ phục hồi.

Hình 2:
Khuyến nghị sử dụng mũi khoan carbide hoặc kim cương có kích thước và hình dạng tương tự. Tất cả đều có đầu bo tròn, giúp giảm các góc cắt sắc trong xoang trám và hạn chế nguy cơ nứt vỡ răng.

Chuẩn bị xoang có độ sâu bình thường

Sau khi tạo xoang trám, tiến hành xoi mòn (etch) theo quy trình ưa thích của bạn: xoi mòn toàn phần, xoi mòn chọn lọc hoặc self-etch. Tác giả ưu tiên xoi mòn chọn lọc chỉ trên men răng, tuy nhiên cả ba phương pháp đều có thể sử dụng hiệu quả.

Thời gian xoi mòn là 15 giây ở khu vực không có fluor trong nước sinh hoạt, hoặc 20 giây ở khu vực có fluor hóa nước cộng đồng.

Hình 3:
Xoang trám lý tưởng cho tổn thương sâu răng giai đoạn sớm, sau đó là xoi mòn chọn lọc men răng.

Hình 4:
Miếng trám composite hoàn tất theo hướng bảo tồn này có khả năng phục vụ tốt trong nhiều năm.

Rửa sạch và làm khô nhẹ nhàng xoang trám.

Thoa hai lần, mỗi lần một phút, dung dịch hoặc gel chứa glutaraldehyde lên toàn bộ xoang trám. Các sản phẩm phổ biến gồm Gluma của Kulzer hoặc MicroPrime G của Zest Dental Solutions. Có nhiều sản phẩm tương tự khác trên thị trường, tất cả đều chứa 5% glutaraldehyde và 35% hydroxyethyl methacrylate (HEMA).

Theo nghiên cứu của CR, cần hai lần thoa để thuốc có thể tiếp cận tủy răng và khử khuẩn xoang trám hiệu quả.

Kỹ thuật này đã được chứng minh rõ ràng trong việc khử khuẩn và giảm nhạy cảm ngà. Khi sử dụng đúng cách, nó mang lại hiệu quả rất tốt với sự khử khuẩn sâu trong các ống ngà và giảm ê buốt rõ rệt.

Hút bỏ dung dịch để tránh kích ứng mô nướu. Không thổi khí lên bề mặt và không rửa trôi dung dịch, vì làm như vậy sẽ làm giảm hiệu quả của thuốc.

Tiếp tục với việc đặt hệ thống dán dính và composite phục hồi theo lựa chọn của bạn. Các nhãn hiệu keo dán và composite hiện nay khá tương đồng, do composite đã được sử dụng từ cuối những năm 1950. Theo khảo sát của CR, các sản phẩm của Solventum (3M) được sử dụng nhiều nhất, bao gồm Scotchbond Universal Plus và Filtek Supreme Ultra. Các thương hiệu khác được dùng rộng rãi gồm Kerr, Ivoclar, GC, Dentsply Sirona và nhiều hãng khác.

Chuẩn bị xoang sâu, không lộ tủy

Trong trường hợp này, chỉ định che tủy gián tiếp. Trước tiên, nên sửa soạn các vùng ngoại vi của xoang, để lại phần sâu nhất xử lý sau nhằm tránh nhiễm bẩn tủy nếu xảy ra lộ tủy.

Sau khi loại bỏ sâu răng sâu mà không gây lộ tủy, xoi mòn toàn bộ xoang, thoa glutaraldehyde như mô tả ở trên, sau đó đặt một lớp lót sinh học cách ly dày khoảng 1 mm ở vùng sâu nhất. Các vật liệu sinh học đã được chứng minh hiệu quả gồm MTA Flow của Ultradent, Vitrebond Plus của Solventum (3M), Fuji Lining Cement của GC America và các sản phẩm khác.

Trường hợp lộ tủy

Có thể chỉ định che tủy trực tiếp. Cần thực hiện cẩn thận các bước chuẩn bị cho xoang sâu như đã mô tả, cố gắng tránh lộ tủy nếu có thể. Nếu xảy ra lộ tủy với đường kính ≤ 1 mm và máu có màu sắc bình thường, chảy chậm, thì kỹ thuật che tủy trực tiếp sau đây đã được chứng minh là hiệu quả và thường cho kết quả thành công:
- Xoi mòn bờ men trong 15 giây và rửa sạch axit.
- Cầm máu nhẹ tại vị trí lộ tủy bằng cách đặt bông tẩm chất cầm máu trong khoảng 3 giây. Astringedent của Ultradent (ferric sulfate và ferric subsulfate) hoặc Viscostat Clear của Ultradent (aluminum chloride) đã được sử dụng nhiều năm cho mục đích này.

Nếu sau 3 giây máu chưa ngừng chảy, có thể thử thêm 3 giây nữa. Nếu vẫn không kiểm soát được chảy máu, nên cân nhắc điều trị nội nha vì tủy có thể đang trong tình trạng sung huyết.

Tiếp tục thực hiện quy trình thoa glutaraldehyde trong 2 phút trên toàn bộ xoang, bao gồm cả vùng lộ tủy nhỏ. Glutaraldehyde là dung dịch cố định mô và đã có nhiều bằng chứng lâm sàng cho thấy hiệu quả, dù các nghiên cứu dài hạn hơn vẫn đang được tiến hành để củng cố thêm.

Đặt các vật liệu sinh học cách ly giống như trong che tủy gián tiếp.

Thổi mỏng và chiếu đèn quang trùng hợp.

Bước 3: Đặt và hoàn tất phục hồi composite như thường quy

Một bài viết khác trong tương lai sẽ trình bày chi tiết các phương pháp tốt nhất để đặt và hoàn tất composite nhằm tạo ra miếng trám bền lâu và không gây nhạy cảm sau điều trị.

Tóm tắt

Hiện nay, gần như tất cả các phục hồi trực tiếp trong nha khoa đều sử dụng composite nhựa. Mặc dù tuổi thọ của composite chưa dài bằng amalgam, nhưng khi được đặt đúng kỹ thuật và trong các xoang trám nhỏ, phục hồi composite có thể đạt tính thẩm mỹ cao và độ bền tương đối lâu dài. Một số bác sĩ vẫn ghi nhận tình trạng nhạy cảm răng sau trám composite. Bài viết này đã trình bày cách loại bỏ vấn đề đó, đồng thời hướng dẫn cách thực hiện che tủy gián tiếp và trực tiếp khi cần thiết.

Ghi chú của biên tập viên:
Bài viết được đăng trong số in tháng 11–12 năm 2025 của tạp chí Dental Economics. Các nha sĩ tại Bắc Mỹ đủ điều kiện nhận bản in miễn phí.

 Kết luận

Trong thực hành nha khoa hiện nay, chuẩn bị răng trám composite không còn là bước phụ, mà chính là yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của phục hồi.

Một quy trình chuẩn, nhất quán, dựa trên bằng chứng khoa học sẽ giúp bác sĩ:
- Giảm ê buốt sau trám
- Tăng tuổi thọ composite
- Bảo tồn mô răng và tủy
- Nâng cao chất lượng điều trị và sự hài lòng của bệnh nhân
Đầu tư thời gian cho chuẩn bị xoang trám đúng cách chính là đầu tư cho uy tín và hiệu quả lâm sàng lâu dài của mỗi bác sĩ nha khoa.

Nha Khoa Mall tự hào là đơn vị tiên phong và đáng tin cậy trong lĩnh vực cung cấp vật liệu nha khoa và thiết bị nha khoa tại  Việt Nam. Với sự tận tâm, chuyên nghiệp và không ngừng cải tiến, chúng tôi cam kết mang đến những sản phẩm và dịch vụ tốt nhất, góp phần nâng cao chất lượng điều trị nha khoa tại Việt Nam. Trân trọng!
NHA KHOA MALL - SIÊU THỊ VẬT LIỆU NHA KHOA ONLINE
Địa chỉ: 167/14A Sư Vạn Hạnh, Phường 2, Quận 10, TP. HCM
Website: https://nhakhoamall.com/
Fanpage: https://www.facebook.com/nhakhoamall